Arsenaal, Mariënburg en Marikenstraat
Dit gebied was voor de oorlog het financiële centrum van de stad. Als je met je rug naar het centrum aan het einde van het poortgebouw gaat staan zie je Shabu Shabu dat van oorsprong een bankgebouw is. Verder waren, in de panden vóór, ook banken gevestigd, in de Hertogstraat stond (en staat) eveneens een groot bankgebouw.
Het witte gebouw is van oorsprong een bijgebouw van de Nederlandse bank. De architect is Abraham Salm, zoon van Gerlof Salm, beide bekende Nederlandse architecten.
Filmhuis en debatcentrum Lux
Aan de noordzijde van het Marienburg loopt de straatwand ongeveer de plek waar vroeger de Oude Stadsgracht liep, eerst daadwerkelijk een (droge) gracht die voor de stadsmuur lag, daarna een straat met die naam.
De gevel van de Openbare Bibliotheek symboliseert een gevulde boekenkast, het archief links daarvan maakt met de kleine ramen een solide indruk die bij zo'n functie past. Het gebouw met de gouden zuil, rechts van de bieb is de Stadswinkel.
Het Arsenaal
Het Arsenaal dateert uit 1824. Het was een militair artillerie- of tuighuis. Nu is het een café restaurant met aan de achterzijde een heerlijk terras. Als je onder door het pand doorloopt kom je in de Moenenstraat, de tegenhanger van de Marikenstraat. Moenen was de duivel die Mariken van Nieumeghen verleidde.
Mariënburg
Op de plaats van het Arsenaal stond eerder het klooster Mariënburg waar de Mariënburgkapel deel van uitmaakte.
Het klooster (nu dus Arsenaal) en de kapel hierachter vormden één gebouw door een haakse vleugel, die dwars over het plein lopend tegen de kapel was aangebouwd. Zo kon je van het klooster in de kapel komen. Aan de zuidkant van de kapel is die verbinding nog te zien (foto links, een beetje aangedikt ).
De Marikenstraat
De Marikenstraat is genoemd naar Mariken van Nieumeghen. De straat bestaat sinds 2000.
In het ontwerp van het centrum van vlak na de oorlog ontbrak een winkelstraat die het mogelijk maakt rondjes te lopen. Je moest, als je de Burchtstraat in was gelopen weer via dezelfde weg terug als je in het winkelgebied wilde blijven. Door slim gebruik te maken van de hoogteverschillen in de stad kon er, door een dal te graven in de hier liggende heuvel (Mariënberg) een verdiepte straat worden aangelegd. Boven op lopend kom je boven op de heuvel uit, door de onderste etage te nemen kom je onder in het "dal" uit.
De aanleg, de architectuur en de aanwezigheid van het oude schoolplein maken de straat tot méér dan een "koopgoot".
De Marikenstraat is geen "koopgoot".
De Marikenstraat is geen onnatuurlijke 'goot'. Hier is 'gewoon' het hoogteverschil dat Nijmegen kenmerkt intelligent benut.
De Burchtstraat, aan het eind van deze straat, ligt van nature hoger dan het gebied rond het Arsenaal. Het hoogteverschil aan het einde van de Marikenstraat wordt gevormd doordat aan de ene kant de Gruitberg ligt (met stadhuis en parkje, rechts vanaf de Burchtstraat) en aan de andere kant in de knik naar het Vlaams Arsenaal: de Mariënberg. Daardoor was het mogelijk een verbindingsstraat in twee lagen te maken.
De Marikenstraat vormt een nieuwe verbindingsstraat in het centrum. Voor de oorlog kon je rondlopen, na het bombardement kon je niet veel anders dan langs eenzelfde route teruglopen, want de Oude Stadsgracht was verdwenen en de Nieuwstraat sloot alles behalve mooi aan. Nu kun je weer alle kanten op.
Bijzondere architectuur
Een bijzonder architectonisch effect is zichtbaar aan de oostkant van de Marikenstraat. In het midden staat de gevel “rechtop”, en vervolgens helt de gevel van elk appartement steeds één graad verder voorover. In beide richtingen. Tot maximaal 9 of 10 graden.
Dit wordt bouwen "op vlucht" genoemd: bouwen met overstek ten opzichte van de begane grond. In de middeleeuwen gebeurde dat vaak om inwatering op de begane grond te voorkomen en zo de (vaak houten) gevels zoveel mogelijk te vrijwaren van al te veel (regen)vocht en/of om het ophijsen van goederen te vergemakkelijken.
Je komt nu uit op de Burchtstraat. Bij (20) steken we schuin naar links over en ga dan het korte straatje in: de Meester Hermanstraat (21).
