De gebroeders Van Lymborch en hun oom Johan Maelwael

Kort intro: de naam van de broers

Tot voor kort werden de drie gebroeders Van Lymborch aangeduid als "Van Limburg". Op basis van zestien archiefstukken uit de vroege 15e eeuw, de tijd waarin ze leefden, is de schrijfwijze in 2018 aangepast aan die uit hun eigen tijd. Lymborch is de nu in België gelegen stad waar hun voorouders vandaan kwamen. De gebroeders kunnen voortaan met hun eigenlijke naam worden aangeduid.

Wereldberoemde kunstenaars 

Drie broers Van Lymborch: , Pol of Paul (*1375), Herman (*1380 - ca. 1416) en Jan (*ca. 1385) blijken  aan de wieg van de Nederlandse schilderkunst te staan. Dat deze wereldberoemde kunstenaars uit Nederland, laat staan uit Nijmegen kwamen was tot voor kort niet bekend.

Ze werden hier in Nijmegen geboren en kregen hun opleiding van hun oom Johan Maelwael. Hun familie-atelier was aan het eind van de 14e, begin 15e eeuw aan de Burchtstraat gevestigd. Uit archiefstukken weten we precies wáár aan de Burchtstraat: op de hoek met Stockumstraat.

De gebroeders Van Lymborch zijn in het buitenland beter bekend met hun Franse naam: Les Frères (de) Limbourg. Ze werden wereldberoemd met schitterende, levendige taferelen die soms gisteren getekend en geschilderd konden zijn.

Met alle bijna eenzijdige nadruk op de Gouden Eeuw zijn ze in Nederland niet zo bekend. Gelukkig heeft het Rijks de laatste tijd meer belangstelling voor hun werk.

Les Belles Heures du Duc de Berry, hun mooiste werk, werd tussen 1412 en 1416 gemaakt. Ze stierven alle drie, net als hun opdrachtgever, in 1416.

Bijna iedereen is wel op de één of andere manier geboeid door hun werk. Door de kracht, de kleuren, het levendige en gedetailleerde, het spirituele en mystieke maar ook het alledaagse, bijna moderne van Les Belles Heurs du Duc du Berry en Les Très Riches heures du Duc de Berry. Paul, Herman en Jan van Lymborch, zonen en leerlingen van de bekende kunstenaarsfamilie Waelmael uit Nijmegen, zijn er wereldberoemd mee geworden.

Over hun werk

Voordat de boekdrukkunst werd uitgevonden werden boeken met de hand geschreven, meestal door monniken. De beginletters van de teksten werden vaak versierd. Deze kunstwerkjes werden miniatuur genoemd. Miniaturen vormen het hoogtepunt van middeleeuwse kunst.

Van deze hoogtepunten was een getijdenboek  : Les Belles Heures du Duc du Berry het summum.

Een aantal van de miniaturen uit dit boek behandelt scenes uit het dagelijks leven. Ze geven een prachtig inzicht in het leven in deze tijd. De Duc de Berry stelde zeer hoge eisen aan onze Nederlandse miniaturisten. Dat zal zeker hebben bijgedragen aan hun prestatie:  dat ze het schitterenste middeleeuwse boek ter wereld hebben vervaardigd. Onze Nijmeegse broers verbazen ook nu de wereld met heel gedetailleerde, prachtig geschilderde en heel sprekende afbeeldingen. 

Het werk aan de Belles Heures werd afgerond in 1409. De Hertog van Berry gaf onmiddellijk opdracht voor een volgend getijdenboek, dat nog grootser en ambitieuzer dan de Belles Heures moest worden. De Gebroeders van Lymborch hebben dit werk, de wereldberoemde Très Riches Heures, niet kunnen voltooien. Ze stierven evenals hun opdrachtgever aan de pest in Parijs in 1416.