Het landschap vóór de Romeinen

Een glijvlucht over het prehistorische landschap van en rond Nijmegen.

Al in de prehistorie is het gebied rond het huidige Nijmegen bewoond. Dat is geen wonder, want hier was zoet water te vinden in de vorm van de rivieren en sprengen, bronnen en beken op de oostelijk gelegen heuvels, dus was er landbouw en veeteelt, handel, scheepvaart en visserij mogelijk. De stuwwal bood overzicht over een uitgestrekt gebied rondom de stad, wat haar veilig hield.

Een tijdlijn:

De vorming van het landschap rond Nijmegen.

De stuwwallen van Het Gooi, de Utrechtse Heuvelrug, de Veluwe en Nijmegen-Kleve ontstaan en de rivieren, waaronder de Waal, krijgen langzaamaan vorm. In Nederland wonen Neanderthalers. Aan het eind van de voorlaatste ijstijd ontstaan de smeltwaterdalen. In Museum De Bastei kun je het allemaal zien.

De eerste bewoners

Ovatonde (Tekenbureau staalbouw)In deze periode vestigen zich de eerste bewoners die leefden van de jacht, de visserij en het verzamelen van planten en vruchten. In de directe omgeving van het Keizer Augustusplein in de Waalsprong (de "ovatonde" als je vanuit Arnhem net Nijmegen binnenrijdt) zijn resten van kampplaatsen gevonden. Die vondsten zijn zó belangrijk dat het gebied is aangemerkt als archeologisch rijksmonument
Rond 3700 v.Chr. vestigden zich aan de noordkant van de Waal, in het gebied waar nu de wijk de Grote Boel ligt, de eerste Betuwse boeren die boerden in "gemengd bedrijf". Van rond 2000 v.Chr. (dus net zo lang verwijderd van het begin van de jaartelling als wij nu) dateren er begravingen op de Hunnerberg in het oosten van de stad. De Hunnerberg is deel van de heuvelrug die je ziet als je Nijmegen vanuit het noorden binnenkomt.

Graven gevonden

Uit de Brons- en IJzertijd zijn grafheuvels op het Kops Plateau en Hunnerberg en een urnenveld op het Kops Plateau gevonden. Ook het Kops Plateau maakt deel uit van de heuvelrug die je ziet als je Nijmegen vanuit het noorden binnenkomt. Op het Valkhof zijn rond de Sint-Nicolaaskapel resten van grafheuvels van rond 1000 v.Chr. gevonden. 

De eerste grote Nijmegenaren

Uit deze periode dateren onder meer wapengraven op het Kops Plateau en Keizer Traianusplein en twee in het oog springende vondsten: een van een krijgsheer in wiens graf onder meer een paardentuig en onderdelen van een strijdwagen werden bijgezet. Een andere belangrijke vondst (uit 1998) was die van de "Man van Lent" op de hoek van de Turennesingel en de Laauwikstraat in Lent. Er is samen met hem nog iemand anders in zijn graf gevonden, met bronzen oorringetjes en vlechtringen.

Deze pagina werd het laatst aangepast op 04-12-2025.