De Benedenstad van Nijmegen

Onderaan de Valkhofheuvel lag een Romeinse nederzetting. Daarover kom je in De Bastei meer te weten. Je zou kunnen zeggen dat deze nederzetting, tezamen met het erboven gelegen gebied van Valkhof en Oppidum Batavorum het begin vormen van de huidige binnenstad. Van daaruit "kroop" de stad naar het westen en omhoog.

Vóór 1250 lag de stad, met een hartachtige vorm, rond de Stevenskerk en de Grotestraat/ Burchtstraat. De Valkhofburcht lag er toen waarschijnlijk nog buiten. Meer over de ontwikkeling van de stad.

Vanaf het begin van de 13e eeuw bouwden welgestelde kooplieden stenen huizen van forse omvang in de omgeving van en langs de Grotestraat. Deze straat vormde en vormt de belanrijkste verbinding tussen de Waalkade en de bovenstad. De omgeving van de Stevenskerk en de Benedenstad ten noorden van de Burchtstraat vormden zo de kern van het middeleeuwse Nijmegen en dat is lang zo gebleven. 

De Benedenstad werd een levendig en bedrijvig stadsdeel. De hoger gelegen gebieden, waar zich adellijke families en grootgrondbezitters vestigden zullen vast wat gezapiger zijn geweest.

Verval en herstel van de Benedenstad

Aan de einde van de 19e eeuw raakte de Benedenstad in verval. De stad was al heel lang uitgewoond doordat de wallen niet mochten worden gesloopt. Na de sloop kwamen veel rijke families uit de rest van het land hier wonen, maar ook welgestelden uit Nijmegen zelf zochten de ruim aangelegde nieuwe wijken op. Daardoor verkommerde de Benedenstad nog verder.

De komst van de Waalbrug in 1936 was voor de Benedenstad de genadeslag. De pont die de Benedenstad met het noorden verbond en aanlegde aan de Waalkade werd uit de vaart genomen. Met de handel verdween "het hert uut de onderstad". 

In februari 1944 werd het centrum gebombardeerd en in brand gestoken en werden grote stukken stad met de grond gelijk gemaakt of onherstelbaar beschadigd. In de jaren direct na de oorlog gaf de gemeente vrijwel uitsluitend aandacht aan de bovenstad om met een aantrekkelijk centrum de economie een impuls te geven. 

+++ Plannen, verzet Buurtcomité Benedenstad, uiteindelijke vormgeving, herstel van wat nog resteert nu in de lift.