De Latijnse school op het Stevenskerkhof

Deze pagina maakt deel uit van de wandeling Grote Markt en omgeving.


Kerkboog Nijmegen © Hans van Meteren Vanaf de Grote Markt loop je onder de Kerkboog  door naar het Stevenskerkhof.

Stevenskerkhof met Latijnse school

De Latijnse school, gebouwd door Herman van Herengrave, die ook het Stadhuis bouwde, is het oudste nog bestaande schoolgebouw van Nijmegen. Het dateert van 1544-1545. De twaalf apostelbeelden aan de gevel hebben de school de bijnaam Apostolische School gegeven. De opvolger van de Latijnse school is sinds 1842 het Stedelijk Gymnasium Nijmegen.

De gevel van de Latijnse school

De gevel laat twee stijlen zien die elkaar halverwege de 16de eeuw opvolgden.
De nagalm van de laatgotiek (1300- 1500) herken je aan de terugliggende vensternissen van de bovenverdieping, aan het klaverbladachtig metselwerk (driepassen) en aan de spitsboog omlijsting van het stadswapen boven de ingang.
De vroeg renaissance rond 1500-1550 laat zich zien in de profilering, de versieringen en de horizontale band, die de twee verdiepingen scheidt. Voor bouwtermen is de website van Joost de Vree een must.

Al met al een mooie, lekker drukke gevel waarop veel te zien is.

De apostelbeelden zijn in 2016 opnieuw gehakt met de verweerde oude exemplaren als voorbeeld. De grote lijnen zijn in Tienhoven door een robot gehakt, maar het fijnere werk, het aanbrengen van karakter in elk beeld is met mensenhand gedaan. Voor een video: (op mobiel onderaan).

Meer over de gevel van de Latijnse school

Wie zijn dat op de beelden langs de gevel?

De 12 beelden bovenaan stellen de 12 apostelen voor.

Dat zijn, van links naar rechts: Philippus, Bartholomeus, Matthias, Jacobus, Andreas, Paulus, Petrus, Johannes, Simon, Thomas, Mattheus en Thaddeus.

Wat betekent die lange tekst daaronder?

Onder de rij apostelen loopt over de volle breedte een band waarop een van de normale tekst afwijkende vorm van de Tien Geboden te lezen is:

non aliena tvis venerabere nvmina voti | svme deiqve tvi vanos nec nomen in vsvs | septima sacra coles opera seriatvs ab omni semper honore tvos merito reverere parentes | non hominem qvempiam crvdeli morte necabis | ante ivdicivm in -- terroga te ipsvm | alterivs caveas lectvm temere ivgalem | non fvrtvm facies digitos cohibebis ab illo | testis es accitivs nihil attestabere falso | nvllivs adfectes spaciosvm tecta per orbem | alterivs nvptvm servvm famvl - set asellos

Vreemde goden zult gij niet vereren | Neem de naam van uw God niet in ijdel gebruik | Eer de zevende dag en onthoud u van elk werk | Eerbiedig uw ouders met de eer, die hen toekomt | Geen mens zult gij wreedaardig doden | Vóór het oordeel moet gij Uzelf ondervragen | Schendt niet vermetel de echtelijke sponde van een ander | Gij zult niemand met een vinger raken om hem te bestelen | Wees een nauwkeurige getuige en spreek geen valse woorden | Van niemand ter wereld zult gij het huis begeren, of iemand anders vrouw, slaaf, dienstmeiden en ezels (wat een combinatie!)

En boven de ingang?

Boven de ingang staan vier kerkvaders: Ambrosius, Gregorius, Augustinus en Hieronymus en de spreuk

Jam viget hic nobis pax bona religioque |Pura et publica res praecipiente aquila

Nu bloeit hier voor ons de zoete vrede, de zuivere godsdienst en | de algemene welvaart onder de hoede van de adelaar.

Dat laatste verwijst natuurlijk naar de stad, met de adelaar in het wapen.

Op weg naar het volgende punt kom je langs een trappartij die de heuvel waarop de kerk staat extra accentueert. Dit zijn de Geert van Wouwtrappen die zijn aangelegd nadat op 22 februari 1944 de twee panden (Stikke Hezelstraat 14-16) die hier stonden bij het bombardement op Nijmegen werden verwoest. Bovenaan de trappen staat het het beeld van Moenen.

Het beeld van Moenen

Het beeld van Moenen, de duivel die Mariken verleidde uit 1968 staat bovenaan de Geert van Woutrappen. Op de pagina over Mariken en Moenen kon je meer over Moenen lezen,

Het beeld is van Piet W. Killaars (Tegelen 1922 - Maastricht 2015).

Verder naar de Stevenskerk

Deze pagina werd het laatst aangepast op 21-01-2020.