De Vrede van Nijmegen

De Hollandse oorlog, het rampjaar 1672

Het jaar 1672 was een rampjaar voor de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden. De slagkracht van de legers van de republiek was gering. Daar maakten Frankrijk, Engeland en de aartsbisdommen Keulen en Münster gebruik van.

De troepen van de Franse koning Lodewijk de Veertiende bezetten een groot deel van Oost-Nederland, waaronder Nijmegen. Tot ontzetting van de niet bezette delen bleek de Republiek onder de voet te worden gelopen. In de steden van Holland, Zeeland, Utrecht, Friesland was de paniek compleet.

Uiteindelijk besloten Nederland en Frankrijk vrede te sluiten. Het verdrag werd in de Trèveszaal van het stadhuis vanNijmegen gesloten.

De Vrede van Nijmegen (1678-1679) maakte niet alleen een einde aan de jarenlange oorlog tussen Nederland en Frankrijk. De vrede van Nijmegen bestond uit meerdere verdragen waarbij in totaal 6 partijen betrokken waren die met deze strijd verweven waren:

op 10 augustus 1678: tussen Frankrijk en de Republiek.
op 17 september 1678, tussen Frankrijk en Spanje (daarover gaat het schilderij van Henri Gascard hierboven). Spanje had aan de kant van Nederland meegevochten.
op 5 februari 1679, tussen Frankrijk, Zweden en het Heilige Roomse Rijk.
op 19 maart 1679, tussen Zweden en het Sticht Münster.
op 2 oktober 1679, tussen Zweden en de Nederlandse Republiek.

"In 1676 kwam een grote groep onderhandelaars uit de verschillende landen in Nijmegen aan. De Nijmegenaren keken hun ogen uit toen de gasten met hun paarden, koetsen, lakeien en prachtige kleren Nijmegen binnenkwamen. Ze logeerden in de deftigste huizen van de stad. De Nederlanders aan de Doddendaal, de Fransen aan de Burchtstraat, de Spanjaarden aan de Houtstraat, de Engelsen aan de Begijnenstraat en de Zweden aan de Lange Hezelstraat. De gevels van de huizen waren voor deze gelegenheid feestelijk versierd.

Na lange onderhandelingen werd uiteindelijk op 11 augustus 1678 de vrede tussen Nederland en Frankrijk ondertekend. In de maanden erna volgden vredesverdragen tussen de andere landen." http://www.mijngelderland.nl/inhoud/canons/nijmegen/de-vrede-van-nijmegen

De impact van de onderhandelingen voor Nijmegen

De Vrede van Nijmegen was een initiatief van de Engelse koning Karel II die zo voor een primeur zorgde: het was de eerste keer dat een conflict tussen landen met onderhandelingen werd opgelost. Het was me nogal wat: van 1676 tot 1679 stond de stad in het teken van deze onderhandelingen waarbij 30 staten en steden betrokken waren. Elk van die steden stuurde zo'n 100 personen naar de stad: dienaren, koetsiers, onderhandelaars. Drieduizend man uit Europa die twee jaar lang ondergebracht eerden in een stad die toen zelf zo'n 11.000 bewoners telde!

Video over Vrede van Nijmegen en de impact ervan op Nijmegen en de streek rond de grens van Belgie en Frankrijk

Nijmegen wilde de waarde van deze vrede en vooral de manier waarop hij tot stand kwam benadrukken door tweejaarlijks een penning uit te reiken aan personen die zich hebben ingezet voor de vrede op het Europese continent en de positie van Europa in de wereld.

De Vrede van Nijmegen Penning

werd uitgereikt aan:

  • 2010 Jacques Delors.
  • 2012 Umberto Eco.
  • 2014 Neelie Kroes.
  • 2016 het Europees Hof voor de Rechten van de Mens.
  • 2018 Paul Polman, CEO van Unilever voor zijn bijdrage aan de duurzame ontwikkeling van Europa.
  • 2022 Frans Timmermans, voor onder andere zijn inzet voor solidariteit, homorechten, diversiteit, gelijkheid voor vrouwen en bescherming van mensenrechtenactivisten
  • 2024 Eliot Higgins, de oprichter van Bellingcat, voor zijn vernieuwende bijdrage aan vrede en mensenrechten, met name door zijn werk bij Bellingcat.

Vanwege de coronapandemie is de Vrede van Nijmegen Penning in 2020 niet uitgereikt.

Deze pagina werd het laatst aangepast op 21-07-2025.