De universiteiten van Nijmegen

Je leest het goed: meervoud. Want Nijmegen had al een universiteit in de jaren vijftig van de zeventiende eeuw. In 1655 werd de Kwartierlijke Academie opgericht (de universiteit van het Kwartier van Nijmegen). Het initiatief kwam van Johannes Smetius en Lambert Goris. Goris was hoogleraar rechten geweest in Harderwijk. 

De Illustere school in Harderwijk was verheven tot Gelderse Universiteit en dat was tegen het zere been van het stadsbestuur dat vond dat Nijmegen als zelfbenoemde hoofdstad daartoe tenminste óók het recht had.

Het stadsbestuur was bereid er flink wat geld in te steken. Dat leidde er onder meer toe dat de nieuwe academie goede docenten kon aantrekken. In 1656 kreeg de school de status van universiteit met promotierecht. 

De universiteit had faculteiten in de letteren, medische wetenschappen, anatomie en scheikunde.

Het verging het Nijmeegse initiatief buitengewoon goed. Nijmegen vond zelfs dat het de Gelderse Academie binnen zijn muren moest krijgen, wat natuurlijk ten koste van Harderwijk zou gaan.

De universiteit raakte echter in een neerwaartse spiraal door de pestepidemie in 1665 en de inname van Nijmegen door de Fransen in 1672. Het onderwijs werd toen gestaakt.

Toen in 1674 het onderwijs werd hervat was er een tekort aan studenten en een gebrek aan financiën. In 1675 zette  het Kwartier van Nijmegen de subsidie stop. In 1678 adviseerde het Kwartier zelfs om de universiteit op te heffen en met het vertrek van Gerard Noodt in 1679 verdween de laatste bekende docent. In 1678 en 1682 deed de stad nog tevergeefs subsidieverzoeken aan de prins van Oranje. Het einde van de universiteit was daar. Meer en uitgebreider op Wikipedia.

De Kwartierlijke Academie was gevestigd in de Commanderie van St. Jan. Het poortje dat toegang gaf tot de Academie is nu opgenomen in de Gedeputeerdenplaats bij het stadhuis. Je kijkt er tegenaan als je de poort onderdoor gaat.

Katholieke Universiteit, Radboud Universiteit

In 1923 kreeg de stad opnieuw een universiteit met de oprichting van de Katholieke Universiteit.
Dit deel wordt nog uitgewerkt +++