Nijmegen en het Hanzeverbond

maart 2019: aan dit artikel wordt nog gewerkt //

Tot in de 17e eeuw werd de handel in Gelre sterk bevorderd door deelname aan de Hanze of Hanza. De Hanze was een handelsverbond dat een groot gebied in Noord-Europa besloeg. Het verbond bestond uit steden in het huidige Duitsland (waar de Hanze is ontstaan) België, Nederland, Polen, Noorwegen, Zweden en de Baltische staten. In de hoogtijdagen van de Hanze, in het midden van de vijftiende eeuw deden ook Engeland, Finland en Rusland mee.

Het doel van de Hanze was het bevorderen van de handel, het lobbVeel maar niet alle grote en kleine Hanzesteden en handelsroutesyen bij vorstenhuizen en het beslechten van conflicten tussen de deelnemende steden. De Hanze was geen formeel instituut, meer een los vast verband waarbij steden zich konden aansluiten.

In Gelre sloot hoofdstad Nijmegen zich in 1402 bij de Hanze aan, maar sommige andere steden in Gelre waren toen al veel langer lid. Zutphen, een van de drie andere hoofdsteden, sloot zich bijvoorbeeld al in 1285 aan. Niet Gelders, maar wel een van de machtigste Hanzesteden Kampen, daarentegen, pas weer later, in 1441.

Andere deelnemende Gelderse steden waren de beide andere hoofdsteden: Arnhem en Roermond. Daarnaast waren Doesburg, Doetinchem, Elburg, Harderwijk, Hattem, Lochem, Tiel, Venlo, Wageningen en Zaltbommel in het huidige Nederland lid. In het huidige Duitsland de Gelderse steden Erkelenz, Geldern, Goch en Straelen.

Voor de volledigheid: verder naar het noorden waren, behalve het al genoemde Kampen, Zwolle, Hasselt, Groningen en Deventer lid.

Als je deze lijst van historische Hanzesteden ziet besef je pas hoe ontzettend uitgebreid het gebied was en hoe machtig het verbond moet zijn geweest.

In de 17e eeuw verzwakte de Hanze. Er werd steeds meer handel over zee met verder weg gelegen landen gedreven. Holland en Zeeland kwamen op en er ontwikkelden zich daar belangrijke handelssteden.

Het kaartje is gelicenseerd onder de Creative Commons Attribution-Share Alike 3.0 Unported, 2.5 Generic, 2.0 Generic en 1.0 Generic licentie CC BY-SA 3.0