Hunnerpark oost.

Het Hunnerpark is niet alleen van gisteren, het park is ook nu in trek voor allerlei festivals en voor de Vierdaagsefeesten (welk park in Nijmegen niet trouwens). Op het kaartje onderaan vind je enkele aardige wetenswaardigheden onder de paarse rondjes 10 en volgende.

Restant van de stadswallen

Het Hunnerpark werd tussen 1876 en 1882 aangelegd toen de wallen in Nijmegen werden afgebroken. Dit stuk van de stadswallen werd daarbij gespaard. Het oorspronkelijke park werd aangelegd naar een ontwerp van tuinarchitect Liévin Rosseels uit Leuven die ook het Kronenburgerpark ontwierp. Echt Rosseels! 

Voor als je alleen het hoognodige wilt weten: de beeldengroep de Vier Jaargetijden die hier eerst stond is verhuisd naar de Nassausingel. Het standbeeld is van Peter Canisius, een beroemde Jezuïet 16 Aan het eind van het park (als je met de rug naar de muur staat) is een geheim verborgen 17 en de kiosk 20 is het voormalige wachthuisje van de Nijmeegse tram.

"Om de hoek" in het noordelijke deel van het park vind je de Belvedère (zomers van hier aan het zicht onttrokken door geboomte) en de ruïne van de Geertrudiskapel. Aan deze bezienswaardigheden is een afzonderlijke pagina gewijd.

Het kaartje onderaan kan je helpen de besproken onderdelen te vinden. Zoek de rondjes in het oosten van het centrum, dus ten zuiden van de Waal en rechts op het kaartje.

Het park.

Het park ligt aan de rand van de stuwwal uit het Saale-glaciaal (de voorlaatste ijstijd) op een plek die Hoenderberg genoemd werd en waarop een schans gelegen was. Het oorspronkelijke twee keer zo grote park is vanaf 1936 doorsneden door de oprit naar de in dat jaar geopende Waalbrug. In het midden werd toen een verkeersplein aangelegd: het Keizer Lodewijkplein. Het was een groot rond plein met groen in het midden, net als nu nog het Keizer Karelplein. Nu draagt dit plein de naam van keizer Traianus. Deze Romeinse keizer gaf Municipium Ulpia Noviomagus Batavorum (kort: Noviomagus) in het jaar 100 stadsrechten. 

Met aarden wal versterkte stadsmuur

De Stadsmuur hier is bij het slopen van de wallen en de aanleg van het park gespaard gebleven, net als de muur in het Kronenburgerpark.

Hij stamt uit de 15e eeuw, maar in de 16e eeuw was hij alweer verouderd doordat er buskruit en kanonnen op het strijdtoneel verschenen. Hij is toen met een aarden wal en een extra muur versterkt om nog een tijdje mee te kunnen.

Die aarden wal  is aan het begin, bij de kiosk in de buurt, een stukje afgegraven. Je kunt zo naar boven en op de wal met de eeuwenoude bomen lopen en aan de andere kant via een bruggetje er weer af.
Maar loop dan even terug langs de stadsmuur, anders mis je te veel.

Bij het afgegraven stuk (foto links) kun je zien hoe de stadsmuur ook met een extra muur is versterkt (en met wat voor muurtje kon worden volstaan voordat het buskruit werd uitgevonden). Vooral in de eerste en tweede boognis kun je duidelijk zien dat er twee muren zijn, waarvan de buitenste de oudste is. Je kunt hier ook nog resten zien van de kantelen die op de muur stonden.

Bedenk dat al deze nissen dichtgemetseld waren. Het waren spaarbogen, zodat, met behoud van de stevigheid van de muur, metselwerk kon worden uitgespaard. Maar  het waren geen doorgangen. Die zijn later gemaakt waardoor je er nu doorheen kunt wandelen.

De kiosk

De kiosk werd in 1911 door stadsarchitect  J.J. Weve gebouwd als wachthuisje voor de Nijmeegse tram die hier tot begin jaren '50 reed met bestemming Berg en Dal en Beek. Na het verdwijnen (na 66 jaar) van de tram werd het wachthuisje een kwartslag gedraaid, iets verder het park in geplaatst en omgebouwd tot kiosk.

Petrus Canisius of Peter de Hond en een grapje van de beeldhouwer 

Vlak achter de kiosk staat een fors standbeeld van Petrus Canisius (1521-1597) #.
Waarom zo'n grote heilige hier in dit park? Canisius werd in Nijmegen geboren heeft hier zijn jeugd doorgebracht. Zijn geboortehuis stond in de Broerstraat, op de hoek met het imiddels verdwenen Beynumgasje. De plaats van deze voor vooral katholieken belangrijke gebeurtenis is aangegeven met een muursteen. Kijk in de Broerstraat tussen de huisnummers 42 en 44.

Deze jezuïet werd in 1925 heiligverklaard en twee jaar later werd dit bronzen standbeeld van beeldhouwer Toon Dupuis onthuld. Meer over Petrus (Wikipedia).

Petrus Canisius is bekend door de catechismus, een leerboekje dat diende om gelovigen de details van hun geloof bij de brengen. Als je van rond de jaren '40 '50 van de vorige eeuw bent en katholiek bent opgevoed weet je er alles van.

Leukje: Nadat hij uit Nijmegen vertrok (15 jaar!) noemde hij zich in het begin Petrus Neomagus (= Peter van Nijmegen). Zijn echte naam is Canisius. Canisius is een verlatijnsing van Canis. Canis is Latijn voor "hond". Voordat het omzetten van namen in het Latijn in zwang kwam, heette de familie dus gewoon De Hond en Petrus dus Peter de Hond. De beeldhouwer heeft dat leuk uitgebeeld: als je rechts achter het beeld staat zie je dat de hand van Petrus de vorm van een hondenkop heeft.

Een geheim dat nog lang geheim zal blijven

Helemaal aan het eind van het park zie je een zuil staan. Daar in de buurt ligt een steen. Hier zijn op 18 september 1978 documenten over en andere herinneringen aan de Operatie Market Garden verborgen in aanwezigheid van Koningin Juliana en bij de operatie betrokkenen. Deze enorme bevrijdingsoperatie begon op 18 september 1944. De capsule die de herinneringen bevat zal worden geopend op 18 september 2044 als dit dan 100 jaar geleden uitgevoerde waagstuk wordt herdacht.

De mijlpaal

Dit is een kopie van de mijlpalen zoals die in de Romeinse tijd om de mijl (ongeveer 1478 huidige meters) langs de wegen stonden. Deze hier markeert het begin van de Romeinse weg naar Xanten in Duitsland, de Via Romana.

De Keuperstoren

Deze toren in het midden van de stadswal is een versterking van de stadsmuur uit de middeleeuwen. Natuurlijk kon je er toen niet door een gat in de muur in kijken. Die opening is nu speciaal voor jou en andere geinteressseerden in de muur gemaakt. Je ziet de trap waarmee de toren te bereiken was. Er was ook een toegang via een onderaardse gang. Op de plaats van het huidige gat was destijds een klein poortje (een "sortie") van waaruit verkenningstochten konden worden gemaakt als de stad weer eens belegerd was.

De Ivensbank

Ook wel de leugenbank genoemd vanwege de oudjes die elkaar op deze bank sterke verhalen vertelden. C.A.P. Ivens was fotograaf en grondlegger van CAPI-Lux, een bekende fotohandel. Maar hij was ook de vader van Joris Ivens, de wereldberoemde filmmaker èn hij zette zich in voor de realisering van de Waalbrug. Al met al voldoende redenen voor zo'n mooie bank, die met zijn rondingen aan de architectuurstroming van de Amsterdamse School doet denken. 

In graniet zijn de jaartallen 1905 en 1936 uitgehouwen. 1905 is het jaar waarin de 'Burgerijcommissie voor de Waaloverbrugging' werd opgericht, 1936 is het jaar waarin de brug door Koningin Wilhelmina werd geopend.

Drie bezienswaardigheden meer

Drie bezienswaardigheden liggen "om de hoek" in het noorden van het park: de Belvedere, de ruïne van de Geertrudiskapel en de voetbrug die de wal met de heuvel van de Belvedere verbindt. Dit alles op de volgende pagina.

Voor deze tekst is mede gebruik gemaakt van Wikipedia.