Middeleeuwse gebouwen in Nijmegen

Achtergronden: Nijmegen in de Middeleeuwen

Ondanks de vele oorlogen die eeuwenlang rond en in Nijmegen werden uitgevochten, branden die er woedden, ondanks het bombardement van 22 februari 1944 en de beschietingen door de Duitsers vanuit Arnhem in de periode daarna, zijn er nog aardig wat in oorsprong Middeleeuwse gebouwen te zien.

Er duiken bovendien steeds meer middeleeuwse gebouwen op die zich achter een jongere gevel blijken te verschuilen. Dat geldt vooral voor de Burchtstraat en de Hezelstraten (De Stikke (=steile) en Lange Hezelstraat). Helaas is dit vooral voer voor wetenschappers, je ziet er (nog) weinig van. Daarom noemen we ze hier niet, want alleen de wetenschap dat ze middeleeuws zijn is voor de meeste mensen niet voldoende om echt enthousiast te worden.

Natuurlijk is er van voor en na de Middeleeuwen heel wat moois is te zien. We beperken ons hier op deze pagina tot deze afwisselende en tot de verbeelding sprekende periode.

Rond de St. Stevenskerk / Grote markt.

De Waag op de Grote Markt, onder de Kerkboog door (de Lakenhal) naar de St. Stevenskerk en -toren, de Kanunnikenhuisjes op het Stevenskerkhof (nummers 44 tot en met 48).  De Latijnse School. Iets verder naar het noorden de Commanderie van St. Jan en in het parkje (de Korenmarkt) restanten van de St. Janskerk. Loop om hier te komen vanaf de Grote Markt tussen café de Blaauwe Hand en de Waag door en daarna rechtdoor.

Burchtstraat e.o.  

Het Stadhuis. Hoewel van de straat af niet zichtbaar: een van de stadskastelen aan de Burchtstraat (pand van het Kruidvat). Aan het andere einde van de Marikenstraat (tegenover het Kruitvat), op Mons Maria, de berg Maria, Mariënburg dus, groeide een Begijnhuis uit tot een klooster, waarvan de 14e eeuwse Marienburgkapel ons gelukkig resteert.

Helaas nog niet te bezoeken: de kelders onder het pand op Burchtstraat nummer waar de Gebroeders van Limburg en hun beroemde oom Waelmael hun atelier hadden (een schild aan de gevel geeft uitleg). Er zijn plannen om deze kelders open te stellen. Het Stadskasteel achter het pannenkoekenrestaurant aan de Hoogstraat.

Waalkade

Westelijk deel Oude Haven 102, Waalkade 65, Steenstraat 15 - 19Brouwershuis en het Besiendershuis aan de Waalkade / Steenstraat. De rij middeleeuwse panden op de Waalwal (officieel Lage Markt) noordzijde.

De Bastei in de historische StratenmakerstorenOostelijk deel De Bastei in de voormalige middeleeuwse Stratenmakerstoren, centrum voor natuur en cultuurgeschiedenis met vele oude  bewaarde fragmenten uit de Romeinse tijd en de Middeleeuwen tot aan de vorige eeuw toe. Een bezoek waard.

Een gedeelte van de muur van de Valkhofburcht aan de Voerweg, onderaan het Valkhof, stadszijde. Waltoren Belvedère. Het Valkhofzelf en de resten van de stadsmuren in het Hunnerpark.

Omgeving Belvedère.

Als je van het Valkhofmuseum naar de Belvedère wilt lopen kun je  het steile pad nemen en eventueel nog naar (terug naar beneden) of over (het bruggetje over) het langgerekt gedeelte van de stadsmuur in het Hunnerpark lopen. En passant zie je de ruïne van de Geertrudiskapel.

Kronenburgerpark.

De Kronenburgertoren, Het Grote Bolwerk, en de Arkeltoren in het Kronenburgerpark.

Het Valkhof en nabij het Valkhof.

Over het Valkhof vind je veel meer hier. Een bakstenen muur met steunberen in de Ottengas en het Cellebroederenhuis in dezelfde straat / aan de St. Anthoniusplaats. Je vindt de resten van een Stadskasteel achter het pannenkoekenrestaurant aan de Hoogstraat

Omgeving Hezelstraten. 

Spijshuis Uilenspiegel op de Ganzenheuvel 71 is van oorsprong een 13e- of 14e -eeuws (uitleg:) stadskasteel. In het pand zijn nog enkele oorspronkelijke onderdelen bewaard gebleven.
Het Laatmiddeleeuws pand met verdieping en zadeldak op de hoek van de Stikke Hezelstraat en de Geert van Woutrappen.
Lange Hezelstraat 75 is van oorsprong een stadskasteel met een poortgebouw (rechts, nog goed te zien). Het Glashuis (Sint Jacobskapel)
Arme Kinderen Weeshuis in de Begijnenstraat met een mooie tuin waar je lekker even kunt uitrusten.

Buiten het centrum: Huis Hatert (Vossenhof 40, 6534 VH).

Met dank aan Rijksdienst Monumentenzorg, Wikipedia, Huis van de Nijmeegse Geschiedenis

Achtergronden: Nijmegen in de Middeleeuwen