Burchtstraat

Lang verhaal kort.

De Burchtstraat was en is een van de belangrijkste straten in het centrum van Nijmegen. Hij leidt naar het Valkhof en de Valkhofburcht. Het oude stadhuis ligt aan deze straat.

In de Romeinse tijd maakte de Burchtstraat deel uit van de route van Xanten, in het huidige Duitsland, naar Katwijk aan Zee. Wegen in de Romeinse tijd.

In de straat stonden tenminste twee stadskastelen. En een dame uit de Merovingische tijd: de Loden Lady vond er eeuwige rust.

De Merovingen waren een dynastie van Frankische koningen, die van de 5e tot in de 8e eeuw regeerden over een regelmatig veranderend gebied in delen van het huidige Nederland, België, Frankrijk en Duitsland. De Merovingische periode werd gevolgd door de Karolingische toen Pepijn de Korte in 751 de laatste Merovingische koning, Childerik III, afzette.


Je kunt de wandeling starten bij de Blauwe steen, op het kruispunt vlakbij de Grote Markt. Vandaar loop je omhoog richting Valkhof, maar natuurlijk kun je hem ook omgekeerd lopen.

de Blauwe Steen

De historische Blauwe Steen werd al in 1522 genoemd. Hij vormde het middelpunt van de middeleeuwse stad, waar de hoofdstraten samenkomen. Het middelpunt van de vier kwartieren (vierdels) waarin de stad was verdeeld: het Broersvierdel, het Onze Lieve Vrouwenvierdel, het St. Anthonisvierdel en het St. Jansvierdel.

Op de blauwe steen werden de in het Stadhuis uitgesproken vonnissen uitgevoerd. Die konden bestaan uit bijvoorbeeld geseling, vingers of oren afhakken en dergelijke. Ook boekverbrandingen vonden hier plaats.

Niet altijd was het zo wreed: als een  gevangen genomen Nijmegenaar om de steen werd geleid en iemand stelde zich borg, dan mocht hij niet in het gevang worden gezet totdat zijn vonnis was uitgesproken.

Een ander oud gebruik was dat bij een begrafenis de stoet om de steen trok. Tegenwoordig wordt op de Blauwe Steen onder meer het carnavalsseizoen officieel geopend.

De Blauwe Steen is ook een mooi begin van een ander stukje wandelen:  Grote Markt en omgeving

Het Stadhuis

Meer over het Stadhuis op een aparte pagina. Hieronder in de klap-uit de meest in het oog springende dingen.

Snelleesgidsje over het stadhuis

 

De gevel van het Nijmeegse stadhuis


Bovenin onder de daklijst zie je 7 medaillons die de zeven deugden voorstellen. Boven de raampartijen vind je, in twee rijen,18 hoofden. Onderaan staan 8 beelden die acht vorsten en helden uit de Nijmeegse geschiedenis voorstellen.

Achter het traliekeh links werden misdadigers tentoongesteld waarop een vaak uitzinnig publiek kon gooien met eieren, fruit en uitwerpselen. Meer over het Stadhuis, waaronder de gevel op een aparte pagina.

Gedeputeerdenplaats


Rechts van de trappen kun je (meestal) de Gedeputeerdenplaats inlopen. In de poort links zijn enkele gedachtenisstenen aangebracht. Op de binnenplaats zelf kun je veel fragmenten vinden van gevels en vooral van eind 18e eeuw gesloopte stadspoorten en -muren.

Het poortje onder de toren is afkomstig uit een pand aan de Snijderstraat 23.
De poort waar je bij binnenkomst tegenaan kijkt, is de poort van de eerste universiteit van Nijmegen, 1655 - 1680. Meer over wat er hier op deze binnenplaats te zien is op een aparte pagina.

 

Het graf van de "Loden Lady"

Pal tegenover C&A en midden op straat vind je een kunstwerk dat herinnert aan een graf dat in mei 2001 precies hier , bijna vier meter onder het huidige straatniveau werd gevonden bij rioleringswerkzaamheden. Het is een gravure1 met de contouren van de gevonden lichaamsdelen, omgeven door dure producten uit de tegenwoordige tijd. 

Het is het graf van een dame uit de vierde eeuw. Ze lag in een loden grafkist, reden waarom ze haar liefdevol de "Loden Lady" zijn gaan noemen. Het zal een rijke, invloedrijke dame zijn geweest, want lood was ook in die tijd een duur materiaal en er waren kostbare rijkdommen meebegraven.  Bovendien: hoe dieper een graf, des te lastiger het was om zo'n goedgevulde kist leeg te roven.

De gevonden loden kist en de stoffelijke resten van de dame zelf kun je bezichtigen in Museum Het Valkhof.

Met dank aan Kunst op Straat Nijmegen.

Het huis en de werkplaats van de Gebroeders van Lymborch

Op enkele tientallen meters van de vindplaats van de Loden Lady stond in de veertiende eeuw het huis waar de Gebroeders van Lymborch (tot voor kort nog van Limburg genoemd) en hun oom/ leermeester Jan Maelwael woonden en werkten. De kelder onder dit woon- en werkpand van Jan Maelwael en zijn neven is nog niet zo lang geleden teruggevonden. Deze kelder ligt deels onder het pand van C&A en deels onder het pand links ervan.

Het Gebroeders van Lymborch Huis vestigt zich nog in 2019 hier in de Burchtstraat 63, bovenop de nog bestaande middeleeuwse kelders van het familieatelier waar de gebroeders het vak geleerd hebben.

Het Huis zal de basis worden voor tal van historische en culturele publieksactiviteiten. Van tentoonstelling tot lezing, van stadswandeling tot educatieprogramma’s voor scholieren. Bezoekers kunnen hier meer over het leven en werk van de familie Maelwael Van Lymborch te weten komen.

Maelwael? Gebroeders van Lymborch?

Rembrandt of van Gogh zijn hier in Nederland bekender, maar de gebroeders en hun oom zijn in het buitenland minstens zo bekend en zeker zo geliefd.

Hun mooiste werken zijn zo kwetsbaar dat ze helaas niet meer tentoongesteld (kunnen) worden. Maar er zijn ook mooie en wél te betalen boeken met prachtige reproducties. Wil je een facsimile, dan betaal je meer, jaren geleden zelfs al € 12.000.

Meer Over de Gebroeders van Lymborch, met een video van de ontdekking van de kelder | Meer over de gebroeders op deze website |

Stadskasteel om de hoek

Als je bovenaan de Burchtstraat bent sla dan eens linksaf. Achter het pannenkoekenhuis 't Hoogstraatje, staat een groot pand. Dat pand is een stadskasteel geweest. Je kunt het zien als je links tussen het rijtje oude en het rijtje nieuwere panden door het hek kijkt.

Ook achter de (afschuwelijk lelijke) gevel van het Kruidvat in de Burchtstraat werd in 2003 een fragment ontdekt van een stadskasteel uit waarschijnlijk de dertiende of vroege veertiende eeuw. In deze periode werden dit soort grote huizen voor de stedelijke elite gebouwd, vaak uitgerust met borstweringen, kantelen en arkeltorentjes. Daarom de naam stadskasteel.

Meer over Stadskastelen in Nijmegen waaronder meer over het stadskasteel achter Hoogstraat 3.

1 De gravure is gemaakt door het ontwerpbureau LaSalle uit Ede.

Laat je leiden door bolletjes van deze kleur als je deze route wilt lopen. De volgorde van de nummers is niet zo van belang.

Bij het kaartje

Met dit knopje, links in de bovenbalk, kun je lagen van de kaart aan- en uitzetten. Laat bij deze wandeling bij voorkeur alleen "Centrum zuid" aangevinkt.
 

Dit knopje rechts in de bovenbalk gebruik je als je de link naar het kaartje met vrienden wilt delen of naar jezelf wilt sturen (handig als je het op een smartphone of je i-Phone wilt gebruiken).
 

Deze pagina is het laatst gewijzigd op 11-05-2019.