Karel de Grote en Nijmegen

Uitbreiding van het Frankische rijk in Nederland Bron: Wikipedia Het huidige Nederland maakte in de 8e/9e eeuw deel uit van het Karolingische rijk (= van Karel de Grote).

Karel de Grote werd zeker voor die tijd oud. Hij leefde van 742 tot 814, werd dus 72. Hij werd in 768 (met 26 jaar) koning van de Franken en in 800 keizer van het middeleeuwse West-Romeinse rijk.

Dat "Romeins" in West-Romeins betekent niet dat de Romeinen het hier nog voor het zeggen hadden. De Romeinen hadden zich eind vierde eeuw al uit deze streken teruggetrokken. Het is een verwijzing naar de grootsheid en de kracht van het oude Romeinse Rijk.

Pfaltz op het Valhof

In de tijd van Karel de Grote was het gebruik dan de vorst in verschillende plaatsen burchten had. Deze bezocht hij van tijd tot tijd om er recht te spreken, wetten uit te vaardigen en belastingen te innen.

Hier in Nijmegen bouwde Karel de Grote op het Valkhof een van zijn paleizen (palts, pfaltz). Stel je zo'n palts voor als een complex van gebouwen, deels van hout, deels van steen. Bij de bouw is nogal wat Romeins materiaal gebruikt. Dat werd gesloopt uit de legerplaatsen in Nijmegen-Oost en uit het verlaten Noviomagus, de Bataafs-Romeinse stad in het huidige Waterkwartier.

Het zal best een groots opgezet geheel zijn geweest: als je je met de Romeinen wil meten (en dat wilde Karel) moet je wel flink uitpakken. Karel de Grote is enkele keren in zijn paleis op het Valkhof geweest, zoals met Pasen in 777, 804, 806 en 808. Tegen die tijd was zijn paleis grotendeels voltooid.

Van de Pfaltz van Karel de Grote is vrijwel niets over, althans niets zichtbaars. Wie weet echter wat er nog allemaal in de grond verborgen is!

Barbarossaruïne Nijmegen Foto A. Roks ReliwikiIn de kapel kun je nog twee consoles die de gewelven dragen (rechts van de ingang) vinden die wel eens karolingisch zouden kunnen zijn en in de Barbarossaruïne vind je bovenaan die mooie, slanke witte zuilen links en rechts nog karolingische kapitelen.

De burcht waarvan je nu de Barbarossaruïne nog kunt zien is zo'n drie en een halve eeuw na Karel de Grote gebouwd door keizer Frederik I Barbarossa. De kapel dateert van tussen 950 en 1000, dus ergens tussen Karel de Grote en Barbarossa in.

In de loop van de 9e eeuw werd het grote rijk van Karel de Grote in drieën opgedeeld. Nederland kwam bij het Midden Frankische rijk te behoren. De eerste uitdaging na de dood van Karel werden de aanvallen van de Vikingen die ook Nijmegen hebben aangedaan, hier een winter doorbrachten en bij het vertrek het Valkhof in brand hebben gestoken.

Het Valkhof

Over het Valkhof lees je meer bij de stadswandelingen | Over de sloop van de Valkhofburcht.

Foto standbeeld Keizer Karel op Keizer Karelplein: Wikimedia

Deze pagina is het laatst gewijzigd op 15-05-2019.